Ετικέτες

έnikh-ekp

Τα ερωτηματολόγια είχαν συνταχθεί με επιμέλεια του Χρίστου Ζαφείρη για λογαριασμό της εκπομπής «ΘΕΣ-τη-ΝΙΚΗ», ενός εβδομαδιαίου τηλεοπτικού παιχνιδιού γνώσεων της ΕΡΤ3, με τη συμμετοχή δύο συναγωνιζόμενων ομάδων νέων, σπουδαστών και εργαζομένων. Το παιχνίδι είχε επιτυχία, τα πρώτα οχτώ επεισόδια βγήκαν στον αέρα στις αρχές του 2013, αλλά η πορεία της εκπομπής «έσβησε» οριστικά με το κλείσιμο της ΕΡΤ. Θεωρούμε ότι και στη γραφτή μορφή του τα κείμενα του παιχνιδιού διατηρούν το ενδιαφέρον, για το γνωστικό αντικείμενο γύρω από την ιστορία και την τοπογραφία της Θεσσαλονίκης, και τον ψυχαγωγικό στόχο τους, γι’ αυτό και θα τα επαναλαμβάνουμε σε τακτά διαστήματα, σχεδόν κάθε εβδομάδα, και στο Ιστολόγιό μας. Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις (με πρόσθετες πληροφορίες) δίνονται σε τρείς κύκλους, με κλιμακωτό βαθμό δυσκολίας. Καλή επιτυχία και ψυχαγωγία!

1ο ΜΕΡΟΣ – ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α’ ΚΥΚΛΟΣ

1. Ποιά ήταν η γυναίκα που έδωσε το όνομά της στη Θεσσαλονίκη;

α.Μητέρα του ιδρυτή της Θεσσαλονίκης Κάσσανδρου.β. Αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. γ. Μυθικό πρόσωπο

2. Με ποια διεθνή συνθήκη εντάχθηκε η Θεσσαλονίκη στο ελληνικό κράτος;

α. Της Λωζάννης το 1923. β. Του Βουκουρεστίου το 1913. γ. Των Σεβρών το 1919

3. Πότε θεσπίστηκε ο καλλιτεχνικός θεσμός της Θεσσαλονίκης «Δημήτρια»;

α. Το 1966. β. Το 1985. γ. Το 1997

4. Πώς λεγόταν ο ποταμός Γαλλικός στην αρχαιότητα;

α. Εχέδωρος, β. Θύαμης, γ. Μακεδονικός

5. Πού βρίσκεται η θεραπευτική κοινότητα «Ιθάκη» για εξαρτημένα άτομα;

α. Στο νησί Ιθάκη, β. Στη Σίνδο γ. Στη Βέροια

6. Ποια ήταν η πρώτη ελληνική εφημερίδα της Θεσσαλονίκης;

α. Η Μακεδονία, β. Ο Ερμής, γ. Η Εφημερίς των Βαλκανίων

7. Τι ήταν ο Πολύκλειτος Ρέγκος;

α.Πολιτικός, β. Ζωγράφος, γ. Λογοτέχνης

8. Τι είναι η ΜΕΝΤ;

α. Βιομηχανική μονάδα, β. Πολιτιστικό – Αθλητικό σωματείο, γ. Ξένο όνομα

Β΄ ΚΥΚΛΟΣ

1.nikh-b-blatadon

– Είναι βυζαντινό μοναστήρι της Θεσσαλονίκης. – Ανήκει στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. – Η εκκλησία του (το καθολικό της) χτίστηκε τον 14ο αιώνα. 4. Βρίσκεται στην Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης.

2. nikh-b-avraam

– Συνδικαλιστής, εβραϊκής καταγωγής, που έζησε και δραστηριοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ού αιώνα. – Είναι ιδρυτής της Σοσιαλιστικής Εργατικής Ομοσπονδίας το 1909. – Θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές του σοσιαλισμού στην Ελλάδα. 4. Είναι πιο γνωστός ως ηγέτης της Φεντερασιόν, όπως λεγόταν διεθνώς η Εργατική Ομοσπονδία.

3.nikh-b-derveni

-Είναι μοναδικό για την κλασική του τέχνη αρχαίο ορειχάλκινο αγγείο. – Έχει ύψος ένα περίπου μέτρο και χρονολογείται στην ελληνιστικό περίοδο. – Βρέθηκε σε αρχαίο τάφο στη βορειοδυτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. 4. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

4.kanelop5 001

  • (Ο μεσαίος με το λευκό παντελόνι) –  Ήταν σκηνοθέτης του ελληνικού κινηματογράφου. – Θεωρείται ο σημαντικότερος σκηνοθέτης της Θεσσαλονίκης. – Βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και σε ξένα φεστιβάλ. 4. Σημαντικότερα έργα του: «Ουρανός», «Εκδρομή», Παρένθεση».

5.nikh-b-oikokyr

Στέγασε στα χρόνια της τουρκοκρατίας το πρώτο ελληνικό γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης. -Χτίστηκε με δωρεά του ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού. – Είναι γνωστό και ως «Οικοκυρική σχολή».4. Βρίσκεται στην οδό Εγνατία και τα τελευταία χρόνια στέγαζε σχολεία μέσης εκπαίδευσης.

6.nikh-b-velid

Ήταν παντοδύναμος εκδότης της Θεσσαλονίκης. – Η ακμή των εφημερίδων του σημειώθηκε στις μεταπολεμικές δεκαετίες. – Ο πατέρας του είχε εκδώσει την εφημερίδα το 1911. 4. Οι εφημερίδες του κυκλοφορούν και σήμερα στη Βόρεια Ελλάδα.

7.

– Ήταν το πιο διάσημο κοσμικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης. – Χτίστηκε το 1922 στην παλιά παραλία. – Φιλοξένησε πολλές προσωπικότητες στο Μεσοπόλεμο και στις μεταπολεμικές δεκαετίες. 4. Κατεδαφίστηκε μετά τους σεισμούς του 1978, εξαιτίας των σοβαρών ζημιών.

8.nikh-b-xpan

– Ποδοσφαιριστής, μέλος της Εθνικής ομάδας. – Αγωνίστηκε στην ομάδα του «Ηρακλή». – Ήρθε στη Θεσσαλονίκη από τη Σοβιετική Ένωση όπου γεννήθηκε. 4. Το αποκάλεσαν «Νουρέγιεφ» του ελληνικού ποδοσφαίρου. Το 1984 φόρεσε τη φανέλα της Μεικτής Κόσμου.

Γ’ ΚΥΚΛΟΣ

1. Ποιο είναι ένα από τα παλιότερα ονόματα της Πλατείας Δημοκρατίας της Θεσσαλονίκης; 

2. Πότε έγινε η καταστροφική πυρκαγιά του Σέιχ Σου;

3. Πότε κατακτήθηκε η Θεσσαλονίκη από τους Ρωμαίους;

4. Ποιο είναι το ελληνικό όνομα του ακρωτηρίου Μεγάλο Καραμπουρνού;

5. Ποιος ήταν ο Λάμπρος Κορομηλάς της ομώνυμης οδού;

6. Σε ποιο χώρο εγκαταστάθηκε αρχικά ο ζωολογικός κήπος της Θεσσαλονίκης;

7. Ποιο είναι το άλλο όνομα της μονής Λατόμου στη Θεσσαλονίκη;

8. Πότε μεταφέρθηκε η Διεθνής Έκθεση από το Πεδίο του Άρεως στις σημερινές εγκαταστάσεις της;

9. Ποιος είναι ο «χρυσός αιώνας» των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη;

10. Πού βρίσκεται το θέατρο Δάσους;

11. Πότε άρχισε τη λειτουργία του το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης;

12. Τι είναι ο Πρόδρομος Μάρκογλου;

13. Πού γεννήθηκε η ηθοποιός Ζωή Λάσκαρη;

14. Από πού πήρε το παρώνυμο η εκκλησία της Παναγίας Χαλκέων;

15. Ποιός έγραψε τη μουσική του τραγουδιού: «Θεσσαλονίκη μου γλυκιά στον κόσμο δεν είναι άλλη»;

16. Πού ήταν ο τόπος μαρτυρίου του Αγίου Δημητρίου;

17. Πού βρίσκεται η παραλία της Αρετσούς;

18. Σε ποιο καλλικρατικό δήμο ανήκει σήμερα ο παλιός δήμος Πανοράματος;

19. Ποια δεκαετία εμφανίστηκε η θεατρική ομάδα «Θεατρικό Εργαστήρι» της Θεσσαλονίκης;

20. Τι ήταν ο Λουκάς Βενετούλιας;

21. Πού βρίσκεται το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο;

22. Πού γεννήθηκε ο τραγουδοποιός Αργύρης Μπακιρτζής;

23. Τι ήταν ο Τόλης Καζαντζής;

24. Ποια οδική διασταύρωση αποκαλούν οι Θεσσαλονικείς «Διαγώνιο»;

25. Τι σημαίνουν τα αρχικά του αθλητικού σωματείου της Θεσσαλονίκης ΒΑΟ;

2ο ΜΕΡΟΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α’ ΚΥΚΛΟΣ

1.β, 2.β, 3.α, 4.α, 5.β, 6.β, 7.β, 8.β

1. Η Θεσσαλονίκη ήταν κόρη του βασιλιά της Μακεδονίας Φιλίππου Β’ και ετεροθαλής –από άλλη μάνα δηλαδή – αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Παντρεύτηκε τον Κάσσανδρο που ίδρυσε τη Θεσσαλονίκη το 315 π.Χ. και έδωσε το όνομά της στη νεότερη πόλη των αρχαίων Μακεδόνων.

2. Με τη διεθνή συνθήκη του Βουκουρεστίου τον Αύγουστο του 1913, μετά τους βαλκανικούς πολέμους, με την οποία γίνεται η κατανομή των εδαφών ανάμεσα στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Σερβία. Με τη συνθήκη αυτή, που υπογράφηκε στο Βουκουρέστι, η Θεσσαλονίκη και η Μακεδονία με τα σημερινά της όρια περιήλθε στην Ελλάδα.

3. Ο καλλιτεχνικός θεσμός «Δημήτρια», με ποικιλία καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, αναβιώνει τα βυζαντινά «Δημήτρια» της Θεσσαλονίκης. Τα σύγχρονα «Δημήτρια» εγκαινιάστηκαν το 1966 από τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Είναι ο σημαντικότερος καλλιτεχνικός θεσμός της πόλης με παγκόσμια απήχηση.

4. Λεγόταν Εχέδωρος, γιατί έφερε «δώρα», δηλαδή ήταν χρυσοφόρος. Και η λέξη Γαλλικός είναι αρχαία. Προέρχεται από τις λέξεις καλή και κώς. Η κως ήταν η προβιά, το εργαλείο με το οποίο μάζευαν το χρυσό από το ποτάμι.

5. Βρίσκεται στη Σίνδο Θεσσαλονίκης. Η «Ιθάκη» είναι η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια θεραπευτικής αντιμετώπισης εξαρτημένων ατόμων στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1983 και στεγάστηκε στις εγκαταστάσεις της παλιάς αγροτοπαιδούπολης Σίνδου.

6. Είναι η εφημερίδα «Ερμής» που κυκλοφόρησε τον 19ο αιώνα και συγκεκριμένα το Μάιο του 1875. Ιδρυτής της πρώτης ελληνόγλωσσης εφημερίδας της Θεσσαλονίκης ήταν ο Σοφοκλής Γκαρπολάς.

7. Ήταν ζωγράφος. Ο Πολύκλειτος Ρέγκος θεωρείται ο πατριάρχης της ζωγραφικής του 20ού αιώνα στη Θεσσαλονίκη. Γεννήθηκε το 1903 στη Νάξο και έζησε στη Θεσσαλονίκη ως το θάνατό του το 1984. ΄Ηταν πτυχιούχος της Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας και θεωρείται ένας από τους σημαντικούς ζωγράφους της νεοελληνικής ζωγραφικής.

8. Είναι τα αρχικά του σωματείου «Μορφωτική Ένωσις Νεολαίας Τούμπας», που ιδρύθηκε το 1926 στην Τούμπα Θεσσαλονίκης. Ιδρύθηκε από τους πρόσφυγες που κατοίκησαν τον νέο οικισμό και είχε αρκετά τμήματα: πολιτιστικό, αθλητικό, φιλανθρωπικό κλπ. Με το όνομα ΜΕΝΤ είναι γνωστές οι ομάδες ποδοσφαίρου ανδρών και μπάσκετ γυναικών της Τούμπας που διακρίθηκαν σε αρκετά πρωταθλήματα.

Β΄ ΚΥΚΛΟΣ

1. Μονή Βλατάδων, 2. Αβραάμ Μπεναρόγια, 3. κρατήρας του Δερβενίου, 4. Tάκης Κανελλόπουλος, 5. Το πρώτο ελληνικό σχολείο – γνωστότερο ως «Οικοκυρική σχολή», 6. Γιάννης Βελλίδης, 7. ξενοδοχείο Μεντιτερανέ, 8. Βασίλης Χατζηπαναγής

1. Η πατριαρχική μονή Βλατάδων είναι το μοναδικό βυζαντινό μοναστήρι της Θεσσαλονίκης που λειτουργεί ως σήμερα. Ιδρύθηκε από τα αδέρφια Δωρόθεο και Μάρκο Βλατή, γνωστότεροι ως Βλατάδες, στα χρόνια 1351-1371. Στην εκκλησία της μονής σώθηκαν εξαιρετικές τοιχογραφίες που χρονολογούνται στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα. Στο χώρο της μονής στεγάζεται το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών που μελετά τα βυζαντινά χειρόγραφα του Αγίου Όρους.

2. Ο Αβραάμ Μπεναρόγια, Εβραίος τυπογράφος, ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη μαζί με άλλους τη Σοσιαλιστική Εργατική Ομοσπονδία, γνωστή ως Φεντερασιόν. Πέθανε το 1979 στο Ισραήλ και θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές του σοσιαλισμού στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.

3. Ο κρατήρας του Δερβενίου βρέθηκε το 1962 σε ασύλητο τάφο της ελληνιστικής περιόδου στο Δερβένι, στο 10ο χλμ. του δρόμου προς το Λαγκαδά. Είναι ορειχάλκινος και στην εξωτερική επιφάνεια φέρει ανάγλυφες παραστάσεις μυθολογικών προσώπων με βασικά το ιερό ζευγάρι Διόνυσο και Αριάδνη. Χρονολογείται στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα και αποτελεί το κόσμημα του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.

4. Ο Τάκης Κανελλόπουλος γεννήθηκε το 1933 στη Θεσσαλονίκη κι έκανε σπουδές κινηματογράφου στην Αθήνα και τη Γερμανία. Έκανε το ντεμπούτο του με το ντοκιμαντέρ «Μακεδονικός γάμος» το 1960 στο α’ Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και βραβεύτηκε. Ακολουθούν στη δεκαετία του 1960 διακρίσεις με τις ταινίες μεγάλου μήκους «Ουρανός», «Εκδρομή» και «Παρένθεση». Βραβεύτηκε επίσης στα κινηματογραφικά φεστιβάλ Νεάπολης, Λονδίνου και Νέας Υόρκης. Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους σκηνοθέτες του νεοελληνικού κινηματογράφου, που ύμνησε τον ποιητικό και λυρικό κινηματογράφο και τη γενέθλια πόλη του. Πέθανε από οξύ έμφραγμα το 1990.

5. Το κτήριο του ελληνικού γυμνασίου στη Θεσσαλονίκη στα χρόνια της τουρκοκρατίας χτίστηκε το 1890-1893 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Έρνεστ Τσίλερ, στην Εγνατία οδό κοντά στην Καμάρα. Είναι δείγμα της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα και εκφράζει το εθνικό ιδεολογικό πρότυπο της ελληνικής κοινότητας. Εκτός από το πρώτο γυμνάσιο στέγασε και την οικοκυρική σχολή, γι΄αυτό είναι γνωστό και με αυτό το όνομα.

6. Ο Γιάννης Βελλίδης γεννήθηκε το 1909 στη Θεσσαλονίκη και υπήρξε εκδότης των εφημερίδων «Μακεδονία» και «Θεσσαλονίκη», με μεγάλη κυκλοφορία. Η «Μακεδονία» είχε εκδοθεί από τον πατέρα του το 1911 και η «Θεσσαλονϊκη» εκδόθηκε από τον ίδιο το 1963. Μετά το θάνατό του το 1978 το συγκρότημα Βελλίδη άρχισε να φθίνει και τελικά περιήλθε σε άλλους ιδιοκτήτες. Θεωρείται ο σημαντικότερος παραδοσιακός εκδότης της Βόρειας Ελλάδας.

7. Το ξενοδοχείο Μεντιτερανέ χτίστηκε το 1922 στην παλιά παραλία κοντά στην πλατεία Αριστοτέλους, κι ήταν αρχιτεκτονικό κόσμημα για τη Θεσσαλονίκη. Έγινε διάσημο από τις προσωπικότητες που φιλοξένησε κατά το Μεσοπόλεμο και την πολεμική δεκαετία του 1940. Κατεδαφίστηκε μετά το 1978 εξαιτίας των σημαντικών ζημιών που έπαθε κατά τον καταστρεπτικό σεισμό της πόλης.

8. Ο Βασίλης Χατζηπαναγής γεννήθηκε το 1954 στη Σοβιετική Ένωση όπου ζούσαν οι γονείς του ως πολιτικοί πρόσφυγες. Υπήρξε ποδοσφαιρικό αστέρι στον ομάδα «Παχτακόρ» του Ουζμπεκιστάν και στην εθνική ομάδα της Σοβιετικής Ένωσης. Διακρίθηκε στον «Ηρακλή» Θεσσαλονίκης όπου ήρθε το 1974 και στην ελληνική εθνική ομάδα. Θεωρείται ο καλύτερος ποδοσφαιριστής των ελληνικών γηπέδων.

Γ’ ΚΥΚΛΟΣ

1. Πλατεία Βαρδαρίου ή Πλατεία Μεταξά

2. Το 1997

3. Το 168, μετά την ήττα στη μάχη της Πύδνας

4. Μεγάλο ΄Εμβολο

5. Ο Ελληνας πρόξενος στη Θεσσαλονίκη την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα

6. Στο πάρκο της ΧΑΝΘ

7. Μονή του Οσίου Δαβίδ (Άνω Πόλη)

8. Το 1940 (αλλά λόγω του πολέμου λειτούργησε το 1951)

9. Ο 16ος αιώνας

10. Στο δάσος του Σέιχ Σου

11. Το 1963

12. Λογοτέχνης

13. Στη Θεσσαλονίκη

14. Από τη γύρω παλιά συνοικία των χαλκέων, των χαλκωματάδων

15. Ο Γιώργος Ζαμπέτας

16. Στη σημερινή Κρύπτη του Αγίου Δημητρίου κάτω από το Άγιον Βήμα της εκκλησίας (βασικότερη εκδοχή, υπάρχει και δεύτερη).

17. Στην Καλαμαριά, στον Θερμαϊκό κόλπο

18. Στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη

19. Στη δεκαετία του 1970

20. Ζωγράφος

21. Στην περιοχή Ντεπό (Βαφοπούλου και Ανθέων)

22. Στη Θεσσαλονίκη

23. Πεζογράφος

24. Των οδών Παύλου Μελά και Τσιμισκή

25. Βυζαντινός Αθλητικός Όμιλος

Advertisements